Physiotherapy with 9 hand and fingers functional exercises to decrease hand edema

9 hand and fingers functional exercises to decrease hand edema

        Any arm illnesses and injuries that include either shoulder or elbow or wrist or fingers or bones or muscles with, for example, cancer, trauma, fracture, carpal tunnel syndrome, est. It has the potential to develop hand edema. 

“Edema is glue”.

Edema effects on joint range of motion, soft tissue mobility, quality of scar tissue formation, function, strength, and esthetics of the hand. Prolonged hand edema can have detrimental effects on range of motion and function that cause delay a patient’s recovery, return to work and resumption of activities of daily living and require many outpatient appointments. 

“The prevention and treatment of edema are of paramount importance during all phases of management of the injured hand.”

The aim of physiotherapy in edema management is to reduce edema as effectively and quickly as fast as possible with focus on more functional related goals. There is no consensus on how best to manage edema. 

The therapeutic exercise to decrease edema is one of the most common methods of physiotherapists which we will demonstrate in this article. Moreover, physiotherapists have more than one option to treat edema that can be mixed for the best outcomes. 

Manual edema mobilization (MEM) is a method of edema reduction based on the lymphatic system’s ability to drain and resolve subacute edema. It was introduced in 1995 as a method to reduce subacute and chronic hand and arm edema, has been adapted from the principles of manual lymph drainage (MLD) which is used to treat postcancer lymphedema. Therefore, MEM is an external force method of edema reduction to drain and solve post - acute edema. 

There are many options in MEM, including, lymphatic drainage massage, light compression with elastic bandage, Coban, or Lycra gloves, and kinesio tape. They look like physiotherapy traditional edema treatment that should work with elevation above heart height. Their coordination is effective in reducing edema because elevation permits gravity to assist with the drainage of edema from the distal limb and MEMs expatriate the fluid from distal to proximal direction. By the way, They were instructed to do at least 10 minutes.  

One essential part of physiotherapy in edema treatment is functional exercise. Functional exercise is active exercises which enable muscle contractions and tendon gliding that provide the pumping mechanism. The pumping action will assist with the flow of edema away from the distal.  Exercises can be completed in conjunction with other techniques to maximize the benefit; however, the patients’ hand movements are restricted based on healing timeframes.  In the case of immobilization or the restricted movement phase can have a detrimental effect on edema control, therefore, skipping exercises and selecting other options to control edema is the best way. 

1. Thumb radial abduction

2. Lumbrical and Fist

3. Fingers hook and Fist

4. Wrist flextion and extension

5. Thumb flexion

6. Pinch and Opposition

7. Fingers abduction and adduction

8. Finger lifting

9. Hand supination and pronation

        

Reference:

https://www.researchgate.net/publication/319105408_Effectiveness_of_edema_management_techniques_for_subacute_hand_edema_A_systematic_review/link/59919e02458515ab16a06eb0/download 

https://www.researchgate.net/publication/241098488_Manual_Edema_Mobilization_Edema_Reduction_for_Sub_Acute_HandArm_Edema_Based_on_MEM_Pump_Point/link/59ed84e7aca272cddde0676d/download 

กายภาพบำบัด MCL injury ในนักกีฬาว่ายน้ำท่ากบมืออาชีพ

 

“ว่ายน้ำท่ากบแล้วเจ็บเข่าด้านในเป็นอะไรเนี่ย”

ภาพการว่ายน้ำท่ากบ (Breaststroke)
(ภาพจาก https://www.theguardian.com/)

นักกีฬาว่ายน้ำอาชีพมาหากายภาพบำบัดที่คลินิกด้วยอาการเจ็บเข่าด้านในจากการฝึกซ้อมว่ายน้ำ นักกีฬาคนนี้ถนัดด้านการว่ายน้ำท่ากบ (Breaststroke) จึงได้รับการจัดตารางการฝึกให้ว่ายในท่านี้มากกว่าท่าอื่นๆ 

จากการซักประวัติแล้วยืนยันว่ามีอาการเจ็บเฉพาะตอนว่ายท่ากบเท่านั้น การซักประวัติของผมมักจะขอให้นักกีฬาค่อยๆนึกภาพแบบ super slow motion ว่าเจ็บ ณ จุดการเคลื่อนไหวใด สำหรับกรณีนี้ได้คำตอบว่าเจ็บตอนงอเข่า ซึ่งถือว่าเป็น keyword ที่ผมจะเอาไปตรวจร่างกายสืบค้นตามวิธีของกายภาพบำบัดต่อ

เริ่มต้นการตรวจร่างกายก็ทำตามขั้นตอนปกติคือดูเรื่องตำแหน่งของร่างกาย (posture) ก่อนว่ามีผิดเพี้ยนจนทำให้เกิดภาระกับตำแหน่งที่เกี่ยวข้องหรือไม่ก็ไม่พบความเกี่ยวข้องใดๆ จากนั้นก็ดูการเคลื่อนไหวของเข่าและสะโพกทั้งที่ให้ผู้ป่วยงอขา - เหยียดขาเองและทั้งผมเป็นคนยกขยับขาให้นักกีฬา ในขั้นตอนนี้ก็ยังไม่แสดงอาการเหมือนอย่างตอนว่ายน้ำ

ขั้นตอนต่อไปก็หาจุดกดเจ็บ ผมก็จิ้มไปตรงตำแหน่งที่สงสัย 2 - 3 ตำแหน่งที่เป็นตำแหน่งของจุดเกาะกล้ามเนื้อ hip adductor, pes anserine, และ เอ็น MCL คราวนี้นักกีฬาแสดงอาการเจ็บออกมาแล้ว ผมก็ให้นักกีฬาช่วยชี้ตำแหน่งที่เจ็บอีกทีเพื่อดูว่าตรงกันมั้ย โชคดีที่ตำแหน่งตรงกันและเริ่มมั่นใจคำตอบที่อยู่ในใจแล้ว 

ตำแหน่งที่อยู่ของเอ็น MCL 
(ภาพจาก https://nevtheknee.co.uk/)

เพื่อยืนยันว่าตำแหน่งที่เจ็บคืออะไรก็ใช้วิธีการตรวจทางกายภาพบำบัดที่เรียกว่า Knee valgus stress test ซึ่งเป็นการตรวจเฉพาะเอ็น MCL แล้วก็ได้ผลเป็นบวกคือมีอาการเจ็บแต่ไม่มีอาการข้อหลวมก็คือเป็น

"MCL sprain grade 1" 

ภาพพื้นที่ความเสียหายของการบาดเจ็บเอ็น MCL โดยระดับ1 เป็นภาพที่ 2 จากซ้าย
(ภาพจาก https://myfamilyphysio.com.au/)

เชื่อว่าพออ่านมาถึงตรงนี้คงจะสงสัยกันว่าแค่ว่ายน้ำไม่ได้ไปหกล้มหรือไม่ได้ถูกปะทะแบบฟุตบอลแล้วเอ็นมันบาดเจ็บได้ยังไง การเจ็บ MCL ในนักว่ายน้ำถูกจัดให้เป็นหนึ่งใน Breaststroke’s knee ที่สามารถพบได้บ่อย และนักกีฬารายนี้ก็ไม่ใช่รายแรกที่มาทำกายภาพบำบัดกับผมด้วยอาการนี้ 

ผมเล่าให้นักกีฬาฟังว่าเอ็น MCL หรือ Medial Collateral Ligament เป็นเอ็นข้อต่อที่ทอดตัวตั้งแต่ปลายกระดูกต้นขาด้านในข้ามข้อเข่าไปที่ส่วนต้นของกระดูกหน้าแข้งด้านใน มีหน้าที่ในการสร้างความมั่นคงแข็งแรงให้กับข้อเข่าด้านในช่วยป้องกันไม่ให้ข้อเข่าด้านในอ้าออก (valgus stress) มากเกินไปในขณะที่มีการงอเข่าและป้องกันไม่ให้กระดูกหน้าแข้งหมุนออกด้านนอกและหมุนเข้าด้านใน (external & internal rotation) มากเกินไป ทุกครั้งที่มีการงอเข่าและเหยียดเข่าจะมีกลไกตามธรรมชาติที่เกิดการหมุนของกระดูกหน้าแข้งผสมอยู่ด้วย บวกกับในจังหวะที่งอขาเพื่อเตรียมถีบน้ำในการว่ายท่ากบ เข่าจะบิดเข้าด้านในเป็นลักษณะของ valgus ร่วมด้วยทำให้เกิดแรงเฉีอนขึ้นที่ MCL อยู่ทุกครั้งที่ถีบขา สะสมมาทุกวันเป็นเดือนเป็นปีจนเอ็นเริ่มฟื้นตัวไม่ไหวเเละบาดเจ็บในที่สุดซึ่งเรียกว่า overuse injury

 

จังหวะงอขาเตรียมถีบน้ำในท่ากบ
(ภาพจาก https://www.220triathlon.com/)

การรักษาทางกายภาพบำบัดที่ผมวางแผนไว้ไม่มีอะไรซับซ้อน ประกอบไปด้วยการการรักษาด้วยคลื่นเหนือเสียง (ultrasound therapy) เพื่อกระตุ้นให้เกิดการซ่อมแซมของเส้นใย ต่อด้วยกระตุ้นไฟฟ้าเพื่อลดบวมและกระตุ้นการซ่อมแซมของเส้นใย ตามด้วยการประคบน้ำแข็ง และปิดท้ายด้วยการติดเทปกาวทางการกีฬาเพื่อช่วยลดภาระงานของ MCL รวมทั้งการใส่ knee support ไม่เหมาะกับการใส่ไปซ้อมว่ายน้ำ เป้าหมายคือทำให้กลับไปซ้อมให้ได้เพราะการหยุดซ้อมหมายถึงการขาดงานของนักกีฬา หากมีอาการเจ็บมากก็แนะนำให้นักว่ายน้ำปรับการซ้อมโดยหลีกเลี่ยงการว่ายท่ากบหรือการใช้ขาในการซ้อม

ตัวอย่างการติดเทป kinesio-tape เพื่อเสริมความแข็งแรงข้อเข่าด้านในและลดภาระ MCL
(ภาพจาก https://www.pinterest.com/pin/302022718734650462/)

แผนการรักษาทางกายภาพบำบัดของผมก็เป็นไปตามนี้จนอาการดีขึ้นและหายเป็นปกติ ตามคำแนะนำควรจะมาทำกายภาพบำบัดก่อนทำการซ้อม นอกจากจะเป็นการรักษาและเตรียมร่างกายแล้ว ยังเป็นการประเมินอาการเพื่อช่วยกันวางแผนการซ้อมให้มีประสิทธิภาพที่สุดโดยที่ไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อ MCL ใหม่อีกครั้ง 

แหล่งอ้างอิง

https://www.researchgate.net/publication/233809713_Breaststroker's_knee_An_analysis_of_epidemiological_and_biomechanical_factors

https://www.ryanmiyamotomd.com/pdf/clinical-focus-orthopaedic-ligament-injuries.pdf

The way of Thailand to be Champion in AFF futsal championship 2022

 

ภาพจาก https://satuina.com/siaran-langsung-aff-futsal-championship-2022/

การแข่งขันฟุตซอลชิงแชปม์อาเซียนครั้งนี้จัดขึ้นที่สนามอินดอร์ สเตเดี่ยม หัวหมาก ที่อยู่ในการกีฬาแห่งประเทศไทย ถนนรามคำแหง ในระหว่างวันที่ 2  -10 เมษายน 2565 หลังจากที่ห่างหายไป 2 ปีเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคโควิด - 19 ซึ่งโดยปกติจะมีการจัดแข่งขันทุกปี ครั้งนี้มีเข้าร่วมถึง 9 ชาติจากสมาชิก 12 ชาติ ได้แก่ประเทศไทย แชมป์เก่า 15 สมัยและเจ้าภาพครั้งนี้ อินโดนีเซีย มาเลเซีย เวียดนาม พม่า บรูไน กัมพูชา ติมอร์ - เลสเต และออสเตรเลีย 

เป็นเรื่องน่ายินดีที่แฟนๆฟุตซอลได้รับอนุญาตให้เข้าไปเชียร์ได้ถึง30%ของจำนวนที่นั่งทั้งหมด โดยการแข่งขันแบ่งออกเป็น 2 สายได้แก่สาย A ที่ประกอบไปด้วยทีมชาติไทย บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย มาเลเซีย สาย B ประกอบไปด้วยทีมชาติออสเตรเลีย เวียดนาม พม่า ติมอร์ - เลสเต 

ภาพจาก https://www.the-afc.com/

ในทัวร์นาเมนต์นี้ทีมชาติไทยภายใต้การนำทีมของกุนซือชาวสเปน คาร์ลอส เซซาร์ นูเนส กาโก ได้คัดสรรผู้เล่นผสมผสานทั้งหน้าใหม่หลายคนและหน้าเก่าเก๋าเกมส์เช่น “ก็อก” อภิวัฒน์ แจ่มเจริญ ผู้เล่นชุดป้องกันแชมป์อาเซียนสมัยที่ 16 หรืออย่างเช่น “กัปตันช้าง” กฤษดา วงษ์แก้ว ที่อยู่กับทีมชาติมาหลายสมัยพาทีมชาติไทยคว้าความสำเร็จมาอย่างมากมาย ผู้เล่นทั้งหมดเล่นอยู่ในฟุตซอลลีกของประเทศไทยซึ่งในช่วงโควิดนี้เราจะได้ชมจากการถ่ายทอดสดเท่านั้นเพราะยังไม่ได้เปิดให้เข้าเชียร์ในสนาม 

“ก็อก” อภิวัฒน์ แจ่มเจริญ (ภาพจาก https://stadiumth.com/)

เส้นทางการเป็นแชมป์ของทีมชาติไทยครั้งนี้ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบหรือพรมแดงซะทีเดียว หลายชาติยกระดับขึ้นมาทำให้การป้องกันแชมป์ครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย ถึงแม้ว่านัดแรกจะเอาชนะทีมชาติบรูไนไปถึง 13 ต่อ 0 ถัดมาก็สามารถเอาชนะทีมชาติกัมพูชาไปอีก 16 ต่อ 0 แต่แล้วทีมชาติอินโดนีเซียก็มาทำฝืดคอด้วยการเสมอกันไป 2 ต่อ 2 ชนิดที่ต้องไล่ตามตีเสมอจาก 2 ต่อ 0 แล้วนัดสุดท้ายก็มาไล่แซงเอาชนะมาเลเซียไปได้ 4 ต่อ 2 เล่นเอากงอเชียร์หายใจไม่ทั่วท้องกันเลย สรุปการเเข่งรอลแบ่งกลุ่ม ทีมชาติไทยได้ที่ 1 ของสายเข้าสู่รอบรองชนะเลิศไปด้วย 10 คะแนนเท่ากับอินโดนีเซียที่ได้เข้าเป็นที่ 2 ของสายเพราะผลต่างประตูได้เสียที่มากกว่าของทีมชาติไทยที่ +31 ประตูส่วนทีมชาติอินโดนีเซียทำได้ +25 ประตู

รอบรองชนะเลิศที่แข่งกับที่ 2 ของสาย B คือทีมเวียดนามที่ถูกทีมพม่าเบียดแย่งที่ 1 ไปด้วยแต้มที่เท่ากันแต่ลูกได้เสียทีมพม่าทำได้มากกว่า 2 ประตู ถึงแม้ว่าเวียดนามจะเข้ามาเป็นอันดับ 2 แต่ก็สามารถสร้างความน่าอึดอัดให้กับผู้เล่นและกองเชียร์ทีมไทยได้มากเลย ทีมไทยยิงนำขึ้นก่อน 1 ต่อ 0 จนเข้าครึ่งหลังทีมเวียดนามก็มาตามตีเสมอและโชว์ทั้งเกมาส์รับที่ความเหนียวแน่นทั้งเกมส์รุกที่หวาดเสียวจึงทำให้ต้องลุ้นอยู่ทุกนาทีจนกระทั่งกัปตันช้างฉวยโอกาสยิงปิดเกมส์นาทีสุดท้ายจากที่ทีมเวียดนามเปิดหน้าแลกด้วยวิธี power play

“กัปตันช้าง” กฤษดา วงษ์แก้ว (ภาพจาก https://www.ballthai.com/)

หลังจากเค้นพลังงานเอาชนะทีมเวียดนามมาได้และได้พักกัน 1 วัน ก็เข้าสู่นัดชิงชนะเลิศกับทีมชาติอินโดนีเซียที่ประหนึ่งว่าเป็นการ re - match เพราะนัดแรกที่เจอกันยังหาผู้ชนะไม่ได้ นัดนี้ถ้าใครชนะก็ไม่ใช่เพียงแค่ได้แชมป์แต่ยังแสดงถึงศักยภาพของทีมที่เหนือกว่าอีกด้วย เกมส์ในครึ่งแรกเหมือนเปิดหนังม้วนเดิมดูซ้ำ ทีมชาติไทยโดนอัดเข้าไป 2 ต่อ 0 และรูปเกมส์ดูท่าทางจะกลับมาไม่ง่ายต้องถือว่าทีมชาติอินโดนีเซียเตรียมตัวเตรียมใจมาอย่างดี หากใครเคยดูภาพยนตร์แรงบัลดานใจอย่างเส้าหลินซอคเกอร์หรืออีกหลายๆเรื่องที่มีเหตุการโกงความตายแล้วได้ไปต่อก็จะได้เห็นของจริงกับตาในวันนี้ ทีมชาติไทยยิงตีเสมอ 2 ลูกรวดภายใน 2 นาทีก่อนหมดเวลา ทำให้เสมอกันอีกแล้วซึ่งวันนี้ยังไงก็ต้องหาผู้ชนะให้ได้จึงต้องเล่นกันในการต่อเวลาพิเศษครึ่งละ 5 นาที ด้วยหัวจิตหัวใจของทีมงานทั้ง 2 ทีม ทำให้เราได้เห็นเกมส์คุณภาพที่ชิงไหวชิงพริบต้องมีสมาธิทุกวินาที หากใครพลาดในรายละเอียดเล็กๆน้อยก็ทำให้น้ำตาเช็ดหัวเข่าได้ ทีมไทยพับสนามบุกอยู่นานแต่ก็ไม่สามารถยิงประตูชัยได้จนกระทั่งหมดเวลาแล้วพากันไปถึงการยิงลูกที่จุดโทษเพื่อตัดสิน

สำหรับการยิงจุดโทษของฟุตซอลก็ใช้วิธีการเดียวกับฟุตบอลสนามใหญ่คือผู้เล่นชุดแรกมีโควต้าทีมละ 5 คน หากยังเสมอก็ยิง sudden death ซึ่งทีมชาติไทยได้โอกาสยิงก่อนและทำได้ตามเป้าหมายยิงเข้าทั้ง 5 คน ส่วนทีมชาติอินโดนีเซียพลาดถูกคทาวุธ หาญคำภา ผู้รักษาประตูทีมชาติไทยป้องกันได้ไป 1 คน และอีก 1 คนก็ไม่ต้องยิงแล้วเพราะยังไงก็ไล่ไม่ทัน ทำให้ทีมชาติไทยยังสามารถป้องกันแชมป์เอาไว้ได้แบบหืดขึ้นคอ

คทาวุธ หาญคำภา
(ภาพจาก https://www.thairath.co.th/)

ขอแสดงความยินดีกับแชมป์ในปีนี้คือทีมชาติไทย และอันดับ 2 คือทีมชาติอินโดนีเซีย และอันดับ 3 คือทีมชาติเวียดนาม และยินดีกับทีมชาติไทยที่ได้สิทธิไปเล่นทัวร์นาเมนต์ชิงแชมป์ทวีปเอเชียในเดือนกันยายนนี้ด้วยทำให้เรามีบอลเชียร์กันต่ออีก

ภาพจาก https://www.siamsport.co.th/

ความกดอากาศสูง vs. Polar vortex คืออะไร ทำไมเราหนาวกันเดือนเมษายน

 

            โดยปกติแล้วสัปดาห์ต้นเดือนเมษยนที่คนไทยและอีกหลายประเทศที่อยู่ในแนวเส้น Latitude หรือคือในแนวซ้ายขวาของประเทศไทยเราจะได้พบกับฤดูร้อนที่เล่นงานให้บิลค่าไฟฟ้าของเราพุ่งเพราะระดมเปิดเครื่องปรับอากาศกัน แต่ปี 2565 นี้มีอะไรให้คนไทยตื่นเต้นกันเพราะเกิดฝนตกและอุณหภูมิลดลงจนอยู่ในเกณฑ์หนาว กรมอุตุนิยมวิทยาได้กำหนดเกณฑ์อากาศหนาวไปจนถึงอากาศเย็นไว้ดังนี้

• อากาศเย็น (cool) อุณหภูมิตั้งแต่ 18.0 – 22.9 องศาเซลเซียส
• อากาศค่อนข้างหนาว (moderately cold) อุณหภูมิตั้งแต่ 16.0 – 17.9 องศาเซลเซียส
• อากาศหนาว (cold) อุณหภูมิตั้งแต่ 8.0 – 15.9 องศาเซลเซียส
• อากาศหนาวจัด (very cold) อุณหภูมิตั้งแต่ 7.9 องศาเซลเซียสลงไป

ส่วนอากาศร้อนที่เราคุ้นเคยได้ถูกกรมอุตุนิยมวิทยากำหนดเกณฑ์ไว้ดังนี้ อากาศร้อน (hot) อุณหภูมิตั้งแต่ 35.0 – 39.9 องศาเซลเซียส และ อากาศร้อนจัด (very hot) อุณหภูมิตั้งแต่ 40.0 องศาเซลเซียสขึ้นไป

อากาศหนาวในประเทศไทยเราส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงเดือนธันวาคมไปจนถึงกุมภาพันธ์เพราะได้รับอิทธิพลความกดอากาศสูงจากประเทศจีน ความกดอากาศสูงหรือบริเวณความกดอากาศสูง (high pressure area) หรือแอนตี้ไซโคลน (Anticyclone) คือบริเวณที่มีความความกดอากาศสูงกว่าบริเวณใกล้เคียงที่อยู่รอบๆในแผนที่อากาศ เป็นบริเวณที่มีความกดอากาศสูงจากขอบนอกเข้าสู่ศูนย์กลาง บริเวณนี้จะมีกระแสลมพัดออกจากศูนย์กลางในทิศทางตามเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือและในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต้ การเคลื่อนไหวของอากาศรอบศูนย์กลางบริเวณความกดอากาศสูงนี้เรียกว่า Anticyclonic Circulation 

ภาพประเทศไทยอยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรที่แทนด้วยเส้นสีแดง
(ภาพจาก https://latitudelongitude.org/th/songkhla/)

ประเทศไทยอยู่สูงกว่าเส้นศูนย์สูตรขึ้นมาเล็กน้อยจึงได้รับอิทธิพลแบบซีกโลกเหนือ ทางตะวันออกของบริเวณความกดอากาศสูงจะมีอากาศเย็นที่ผิวพื้นและเป็นลมฝ่ายเหนือพัดผ่านเรียกบริเวณความกดอากาศสูงนี้ว่า cold high ส่วนทางด้านตะวันตกอากาศจะค่อนข้างร้อนและเป็นฝ่ายลมใต้พัดผ่านเรียกบริเวณความกดอากาศสูงนี้ว่า warm high บริเวณความกดอากาศสูงแผ่ลงมาเมื่อไหร่อากาศจะหนาวเย็น ความกดอากาศมีความสัมพันธ์กับอุณหภูมิในลักษณะสวนทางกันคือเมื่ออุณหภูมิสูงความกดอากาศจะต่ำ เมื่ออุณหภูมิต่ำความกดอากาศจะสูง

ภาพจาก http://tairgle.egat.co.th/

ประเด็นที่ฮือฮากันมากกับอากาศหนาวครั้งนี้ได้มีการกล่าวถึงปรากฏการณ์ Polar vertex ขึ้นมา องค์กร Greenpeace และ National Oceanic and Atompheric Administration ได้อธิบายว่าเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์สภาพภูมิอากาศแปรปรวนที่เกี่ยวข้องโดยตรงและเป็นผลกระทบที่เกิดการที่อุณภูมิเฉลี่ยของโลกสูงขึ้น อุณหภูมิของน้ำในมหาสมุทรสูงขึ้น จนกระทั่งน้ำแข็งขั้วโลกละลายอย่างรวดเร็วและกระแสลมสนที่เรียกว่า Polar Vortex ไม่สมดุลได้พัดพาเอาอากาศเย็นจากน้ำแข็งที่ละลายไปยังภูมิภาคอื่นของโลกด้วย

ตามธรรมชาติแล้ว Polar vortex คือลมขั้วโลก เป็นกระแสลมที่มีความรุนแรงแต่ไม่ใช่พายุ มีทิศทางหมุนทวนเข็มนาฬิกาวนรอบเหรืออาร์กติกราว มีขนาดกว้างราว 50 กิโลเมตร มีบทบาทในการเก็บรักษาลมเย็นไว้ที่ภูมิภาคอาร์กติกและไม่ให้ความร้อนจากภายนอกเข้าไปในภูมิภาคนี้ ดังนั้นมันเปรียบเสมือนกำแพงลมที่กันอาณาเขตระหว่างอากาศเยือกแข็งของอาร์กติกกับอากาศอุ่นรอบ Latitude ไม่ให้ไปมาหากันได้ นักวิทยาศาสตร์ตั้งข้อสังเกตว่าภาวะโลกร้อนที่ทำให้น้ำแข็งขั้วโลกละลายมีความสัมพันธ์กับการเกิดปรากฏการณ์ Polar vortex ด้วยการไปรบกวนทำให้เสียสมดุลแล้วทำให้กำแพงลมนี้แยกตัวออกเป็นหลายๆสาย ทำให้ความเย็นของอาร์กติกหลุดลอดออกมากระจายไปสู่ภูมิภาคอื่นๆที่อยู่ใต้ลงมา นักวิทยาศาสตร์เหล่านี้ชี้ว่าปรากฏการณ์ Polar vortex เป็นการเตือนภัยธรรมชาติอันรุนแรงที่จะเกิดกับโลกของเราด้วยสาเหตุที่เกิดจากน้ำมือของมนุษย์ในการทำลายธรรมชาติทั้งทางตรงและทางอ้อม

ภาพจาก https://mgronline.com/greeninnovation/detail/9650000032227

กล่าวถึงอาร์กติกมาเยอะแล้วก็มาทำความรู้จักกันเพิ่มอีกสักนิดนึง คำว่าอาร์กติกมาจากภาษากรีกโบราณซึ่งมีความหมายหมีและยังอ้างอิงไปถึงกลุ่มดาวหมีใหญ่และหมีเล็กที่อยู่ใกล้กับดาวเหนือด้วย มันเป็นพื้นที่ในบริเวณขั้วโลกเหนือมีพื้นที่กว้างทั้งผืนดินและผืนน้ำมหาสมุทรที่ถูกปกคลุมไปด้วยน้ำแข็ง มีความหนาวเหน็บมากและสภาพธรรมชาติอันโหดร้ายแต่ก็ยังมีมนุษย์เข้าไปอาศัยอยู่ประกอบไปด้วยพื้นที่บางส่วนของประเทศต่างๆเช่นประเทศแคนาดา, กรีนแลนด์, ประเทศรัสเซีย, รัฐอลาสก้าประเทศสหรัฐอเมริกา, ประเทศไอซ์แลนด์, ประเทศนอร์เวย์, ประเทศสวีเดน, ประเทศฟินแลนด์, หมู่เกาะต่างๆที่อยู่ในมหาสมุทรอาร์กติก และมหาสมุทรอาร์กติก

สุดท้ายนี้เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2565 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ประกาศชี้แจงทางเพจเฟซบุ๊คถึงสาเหตุที่สภาพอากาศแปรปรวนว่าแท้จริงแล้วไม่ใช่ปรากฏการณ์ Polar vortex แต่เป็นผลมาจากอิทธิพลของความกดอากาศสูงหรือมวลอากาศเย็นกำลังค่อนข้างแรงจากประเทศจีนแผ่ลงมาปกคลุมบริเวณประเทศไทยตอนบนในขณะที่ประเทศไทยอยู่ในช่วงฤดูร้อน

 

แหล่งอ้างอิง

http://tairgle.egat.co.th/index.php?option=com_content&view=article&id=18:temp-pressure&catid=8&Itemid=159&lang=th

https://www.tmd.go.th/info

https://www.bangkokbiznews.com/social/997219

https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%81

https://mgronline.com/onlinesection/detail/9650000032302

 

 

11 นักฟุตบอล English Premier League 2021/2022 ที่ถือศีลอดในเดือนรอมฎอน

จุฬาราชมนตรีประกาศวันอาทิตย์ที่ 3 เมษายน 2565

 เดือนรอมฎอนฮิจเราะห์ศักราช 1443

            เมื่อเวลา 20:00 วันที่ 2 เมษายน สำนักจุฬาราชมนตรีได้แจ้งว่านายอาริส พิทักษ์คุ้มพล จุฬาราชมนตรีประกาศเรื่องกำหนดวันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน ฮิจเราะห์ศักราช 1443 ตามที่ได้ประกาศให้พี่น้องชาวไทยมุสลิมทั่วประเทศดูดวงจันทร์เพื่อกำหนดวันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน  ฮิจเราะห์ศักราช 1443 ในวันเสาร์ที่ 2 เมษายน 2565 เวลาหลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้านั้นปรากฎว่ามีผู้เห็นดวงจันทร์จึงประกาศให้ทราบโดยทั่วกันว่าวันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน  ฮิจเราะห์ศักราช 1443 ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 3 เมษายน 2565

            รอมฎอน (Ramadan) เป็นชื่อเรียกเดือนที่ 9 ในปฏิทินฮิจเราะห์หรือปฏิทินจันทรคติของอิสลามที่ถือว่าเป็นเดือนที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของปีเพราะเชื่อกันว่าเป็นช่วงเวลาที่พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานพระคัมภีร์อัลกุรอานลงมาให้แก่นบีมูฮัมหมัดศาสดาของศาสนาอิสลามซึ่งเป็นเดือนแห่งการอุทิศร่างกายและจิตวิญญาณให้แก่พระผู้เป็นเจ้าตลอดเวลาประมาณ 29 – 30 วัน คนไทยเราเรียกว่า “เดือนบวช” ชาวมุสลิมจะปฏิบัติศาสนกิจที่ในประเทศไทยเรียกว่าถือศีลอด เป็นการอดงดเว้นการร่วมประเวณี การไม่ยุ่งเกี่ยวกับสิ่งต้องห้ามของศาสนา ไม่กระทำการในสิ่งที่ไร้สาระ ไม่กระทำการใดๆที่ขัดต่อคำสั่งของพระผู้เป็นเจ้า และที่ผู้นับถือศาสนาอื่นรู้กันโดยทั่วไปคือการอดอาหารและดื่มน้ำ ศาสนกิจเหล่านี้เริ่มตั้งแต่รุ่งอรุณจนกระทั่วพระอาทิตย์ตกดิน การอดอาหารนี้เพื่อเป็นการฝึกฝนการบังคับตัวเองและเพื่อให้เข้าถึงคำสอนของศาสดาได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ในเดือนบวชนี้จะสามารถกินอาหารได้ก่อนพระอาทิตย์ขึ้นและหลังพระอาทิตย์ตก

            รอมฎอนปีนี้จะอยู่ในช่วงระหว่างวันที่ 3 เมษายนไปจนถึงประมาณวันที่ 1 หรือ 2 พฤษภาคม ซึ่งในประเทศอังกฤษจะกำหนดให้ช่วงต้องถือศีลอดเริ่มตั้งแต่ประมาณตี 4 – ตี 5 ไปจนถึงประมาณทุ่มครึ่งถึง 2 ทุ่มครึ่ง ตลอดทั้งเดือ นั่นทำให้มีเกมส์ English Premier league ที่เตะกันในช่วงคาบเกี่ยวกับการกินอาหารของผู้เล่นชาวมุสลิมถึง 52 นัด จากตารางการแข่งขัน 9 คืน การถือศีลอดนี้เป็นความเสมอภาคของชาวมุสลิมทุกคนที่จะต้องทำ ไม่ว่าจะร่ำรวยหรือยากจน จะมีตำแหน่งแห่งที่ใหญ่โตขนาดไหนก็ต้องปฏิบัติ (มีบางกรณีที่ได้รับการยกเว้นเช่นเด็กเล็ก ผู้ป่วย และผู้ที่มีปัญหาสุขภาพอื่นๆด้วย เป็นต้น) นักฟุตบอลที่มีชื่อเสียงและค่าตัวแพงก็ต้องงดกินข้าวและดื่มน้ำในช่วงเวลากลางวันเช่นกัน แต่การแข่งหลายๆนัดมีช่วงเวลาแข่งขันตอนหัวค่ำหรือกลางคืนทำให้นักฟุตบอลเหล่านี้พลาดการกินอาหารและส่งผลต่อสมรรถภาพการเล่นได้ ทางผู้จัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของอังกฤษยังไม่ได้ออกมาตราการให้ปฏิบัติอย่างชัดเจนแต่อนุญาตให้ผู้ฟุตบอลเหล่านี้ดื่มหรือกินบางอย่างได้ในช่วงที่เกมส์การแข่งขันหยุดชะงักเช่นนักกีฬาบาดเจ็บหรือลูกบอลออกข้างสนามซึ่งเป็นเวลาช่วงสั้นๆ ตัวอย่างนี้เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อปีที่แล้วในเกมส์ระหว่างเลสเตอร์กับคริสตัลพาเลส โดยผู้รักษาประตูของคริสตัลพาเลสได้ชะลอการเล่นลูกเตะจากประตูเพื่อให้เวสลี่ โฟฟาน่าผู้เล่นตำแหน่งเซนเตอร์ของเลสเตอร์ได้ทำการดื่มเครื่องดื่มบางอย่างเพื่อเติมพลังในช่วงสั้นๆและกลับมาแข่งกันต่อ

            ผมพอจะรวบรวมรายชื่อผู้นักฟุตบอลระดับ English Premier League มาได้ประมาณ 11 คน จากทีม Chealsea จำนวน 3 คน ได้แก่ Ngolo Kante, Antonio Rudiger, Hakim Ziyech, มาจากทีมหงส์แดง Liverpool จำนวน 2 คน ได้แก่ Mohamed Salah, Sadio Mane, จากค่ายเรือใบสีฟ้า Manchester city จำนวน 2 คน ได้แก่ Riyad Mahrez, IIkay Gundogan, จากทีม Manchester United จำนวน 1 คน คือ Paul Pogba, จากขุนค้อน West Ham United จำนวน 1 คน คือ Said Benrahma, จากทีมปืนใหญ่ Arsenal จำนวน 1 คนคือ Granit Xhaka, จากทีม Leicester จำนวน 1 คนคือ Wesly Fofana ทีมที่ขับเขี้ยวลุ้มแชมป์กันอย่าง Liverpool กับ Manchester city มีผู้เล่นคนสำคัญจำนวนทีมละ 2 คน เท่ากัน ส่วนทีม Chealsea ถึงแม้จะลุ้นแชมป์ยากมากๆแล้วแต่แค่ประคองตัวไปเล่นถ้วยหูใหญ่ UCL ก็ยังประมาทไม่ได้เพราะมีผู้เล่นถึง 3 รายที่ต้องถือศีลอด จะเห็นได้ว่าแต่ละทีมก็มีจำนวนต่างๆกันออกไป ความได้เปรียบเสียเปรียบก็อาจจะมีแตกต่างกันออกไปบ้าง

            ช่วงเวลาศักดิ์สิทธิ์นี้ถือว่าเป็นช่วงเวลาที่ท้าทายอีกช่วงนึงของทัวร์นาเมนต์การแข่งขันฟุตบอลอาชีพของประเทศอังกฤษ มีโจทย์มากมายให้หัวหน้าโค้ชต้องคิด วิเคราะห์ และจัดการให้ผ่านพ้นเดือนที่มีการแข่งขันชุกโดยเฉพาะทีมที่เข้ารอบลึกๆในทัวร์นาเมนต์บอลถ้วย โดยสถิติแล้วในช่วงท้ายฤดูกาลมักจะมีผู้เล่นที่เกิดอาการบาดเจ็บเพิ่มเติมด้วย ดังนั้นผู้จัดการทีมก็ต้องวางแผนการกิน การซ้อม และการแข่งขันกับทีมงานทุกฝ่ายเป็นพิเศษ เพื่อได้ผลการแข่งขันที่ดีและป้องกันสุขภาพของนักฟุตบอลด้วย

 

แหล่งอ้างอิง

https://www.matichon.co.th/bullet-news-today/news_1467025 

https://www.halaltrip.com/other/blog/top-muslim-football-players-in-the-english-premier-league/

https://sillyseason.com/list/muslim-football-players-in-premier-league-84513/

https://news.muslimthaipost.com/news/35225

https://sportinglife.ng/ramadan-2022-how-premier-league-football-is-evolving-to-help-muslim-players/

https://www.matichon.co.th/region/news_3268363

ประสบการณ์ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม ขาบวม เข่าทรุด เจ็บข้อพับเข่า กับกายภาพบำบัด

         ประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมรายนึงที่มาทำกายภาพบำบัดที่คลินิก ผู้ป่วยมาด้วยอาการเจ็บข้อพับเข่าหลังจากที่เข่าทรุด จากการพูดคุยซักประวัติได้เรื่องราวว่าผู้ป่วยมีอาการเข่าเสื่อมมานานมากแล้ว รักษาด้วยการไปพบแพทย์และ x - ray พบกระดูกอ่อนที่ข้อเข่าเสียหายไปจนแทบไม่เหลือ เคยมีอาการเข่าบวมจนต้องไปดูดน้ำออกแต่ผู้ป่วยยังสามารถเดินได้เป็นกิโลเมตรและไม่มีอาการปวดเข่าเลย ผู้ป่วยเล่าให้ฟังว่ามักเกิดอาการเข่าทรุดในขณะที่ยืนหรือเดินแล้วทำให้มีอาการปวดข้อพับหลังเข่าเป็นประจำ ผู้ป่วยไม่อยากผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าตามที่แพทย์ให้ข้อมูลเนื่องจากกลัวการผ่าตัดจึงพยายามทำกายภาพบำบัดอยู่ตลอด 

ภาพ x-ray ข้อเข่าในท่ายืน (ภาพจาก https://www.orthobullets.com/)
ภาพซ้าย:เข่าปกติจะเห็นระยะห่างระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง
ภาพขวา: เข่าเสื่อม จะเห็นกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งเข้ามาชิดกัน ไม่มีระยะห่าง

ข้อมูลการตรวจร่างกายผมได้เห็นท่าเดินตอนที่เดินเข้ามาในห้องกายภาพบำบัดพร้อมกับไม้เท้า มีลักษณะเดินกระเพลก หรือที่ผมมักจะเรียกกันว่า antalgic gait แนวขาเป็นลักษณะขาฉิ่งหรือเข่าชิดที่เราเรียกว่า knee valrus กระดูกรอบข้อเข่าไม่ได้มีลักษณะเป็นปมโตสักเท่าไหร่ มีอาการบวมตั้งแต่ต้นขาลงไปถึงปลายเท้า  มุมการเคลื่อนไหวของข้อเข่ายังเหยียดงอใช้งานได้ตามปกติรวมถึงกระดูกสะบ้าหัวเข่าที่ยังอยู่ในแนวปกติไม่ได้ไถลเลื่อนหรือติดแข็งจนขับไม่ได้ ไม่มีเสียงกระดูกสีกันในขณะตรวจมุมการเคลื่อนไหว กดดูตามกล้ามเนื้อมีจุดกดเจ็บที่ข้อพับหลังเข่าเท่านั้นที่เป็นตำแหน่งของกล้ามเนื้อ popliteus การลุกขึ้นนั่งลงกับเก้าอี้ก็ไม่ต้องใช้มือค้ำหัวเข่าลุก ตอนนี้ผมได้ข้อมูลต่างๆเพียงพอในการทำกายภาพบำบัดให้กับผู้ป่วยรายนี้แล้ว

ภาพซ้าย: เข่าโก่ง (Knee valrus) ภาพขวา: เข่าชิด (knee valgus)
(ภาพจาก https://roberthowells.com.au/)

            เป้าหมายในการทำกายภาพบำบัดให้กับผู้ป่วยรายนี้คือการลดบวมที่ขาและข้อเข่าให้กับผู้ป่วยด้วยการนอนหงายยกขาขึ้นวางหมอนให้สูงกว่าตัวแล้วทำการนวดน้ำเหลือง (lymphatic drainage massage) ตั้งแต่เท้าจนไปถึงข้อเข่าสลับกับการกระดกข้อเท้าเราเรียกว่า pumping action เวลาผ่านไปสักระยะนึงเมื่ออาการบวมเริ่มลดลงแล้ว ผมก็ค่อยๆ นวดข้อพับหลังเข่าบนกล้ามเนื้อ popliteus เบาๆ 

กล้ามเนื้อ Popliteus ที่อยู่บริเวณข้อพับเข่าด้านหลัง
(ภาพจาก https://www.physio-pedia.com/)

ในขณะที่ทำการนวดก็อธิบายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยโดยเชื่อมโยงกับข้อมูลที่ได้มาจากการซักประวัติว่าการที่กระดูกอ่อนที่มีหน้าที่เป็นพื้นผิวสัมผัสที่นุ่มลื่นให้กับข้อเข่าได้หายไปจนเกือบหมด ทำให้กระดูกสัมผัสและเสียดสีกันโดยตรง น่าแปลกที่ไม่รู้สึกถึงอาการปวด การที่กระดูกสัมผัสกันโดยตรงนี้จะทำให้ร่างกายพยายามลดการเสียดสีนี้ลงด้วยการผลิตน้ำออกมาที่ข้อเข่าโดยหวังว่าน้ำนี้จะลดการเสียดสีกระดูกกับกระดูกได้ ถือว่าเป็นความพยายามที่ดีของร่างกายแต่กลับทำให้กล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้าที่ชื่อว่า Quadriceps ไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติเพราะว่าถูกยับยั้งการทำงานด้วยกลไกที่เรียกว่า Amyotrophic Muscular Inhibition (AMI) อธิบายสั้นๆคือหากเกิดอาการบวมของข้อเข่าจะเกิดกระบวนการทางระบบประสาทไปยับยั้งการทำงานของกล้ามเนื้อ Quadriceps และไปกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อ hamstring เมื่อกล้ามเนื้อ Quadriceps ไม่สามารถใช้งานได้ก็ไม่สามารถเหยียดเข่าให้ตรงขณะที่ยืนหรือเดินได้ก็เกิดเข่าทรุดพับลงมา การที่เข่าทรุดพับลงมาอย่างรวดเร็วสามารถส่งผลให้กล้ามเนื้อ popliteus ที่มีหน้าที่เริ่มต้นการงอเข่าและหมุนกระดูกหน้าแข้ง (starter) เกิดการอักเสบขึ้นได้จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเข่าทรุดแล้วจึงมักเกิดอาการปวดข้อพับเข่าด้านหลัง 

ภาพการยกขาสูงกระดกข้อเท้า (pumping action)
(ภาพจาก https://metronorth.health.qld.gov.au/)

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการป้องกันเข่าบวมซึ่งเป็นไปได้ยากมาก ผมจึงขอเเนะนำผู้ป่วยให้ลองคุยกับแพทย์อีกครั้งนึงเรื่องการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเพื่อความมั่นใจในการผ่าตัด ส่วนการทำกายภาพบำบัดหลังการเปลี่ยนข้อเข่าจะใช้เวลาประมาณ 3 เดือน ก็สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้สบายมาก ช่วงที่ยังไม่ได้ผ่าตัดก็ใส่ knee support ช่วยในขณะที่ยืนหรือเดินได้เล็กน้อย อุปกรณ์ชนิดนี้จะช่วยกระชับข้อเข่าทำให้มีความมั่นคงมากขึ้น กล้ามเนื้อทำงานได้ง่ายขึ้น ให้ความรู้สึกอบอุ่นและสบาย แล้วยังช่วยป้องกันการบวมได้บ้าง ยังไงก็ตามมีข้อดีก็ต้องมีข้อเสียคือหากใส่จนติดแล้วจะทำให้กล้ามเนื้อใช้งานน้อยลงจนส่งผลให้มีความแข็งแรงลดลงได้ ในขณะที่นั่งหรือนอนก็ต้องถอดออกเพราะถ้าใส่ไว้จะทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดีเกิดอาการปวดที่น่องและเท้าได้   

ผมได้เล่าและเปรียบเทียบตัวเลือก 3 แบบให้ผู้ป่วยฟังประกอบด้วย ผ้าพันประคองกล้ามเนื้อหรือ elastic bandage ขนาด 6 นิ้ว เป็นอุปกรณ์ที่มีราคาต่ำที่สุดแต่ใช้งานไม่สะดวกที่สุดคือพันยากหลุดง่ายไม่เหมาะกับการเคลื่อนไหว อันต่อมาคือปลอกประคองเข่าแบบเปิดสะบ้า (knee support with opened patellar) เป็นอุปกรณ์ที่มีดีมากและราคาสูงสักหน่อย แต่จากอาการของผู้ป่วยแล้วก็ไม่จำเป็นต้องซื้อมาใช้เพราะกระดูกสะบ้าไม่มีปัญหาอะไร ส่วนอุปกรณ์อันสุดท้ายคือปลอกเข่าแบบปิดสะบ้า (knee support หรือ knee sleeve) เป็นอุปกรณ์ที่เหมือนกับการรัดข้อเข่าเฉยๆแต่ให้คุณสมบัติตามที่เล่าไว้ข้างบนซึ่งเหมาะกับผู้ป่วยรายนี้มากเพราะต้องการแค่การประคองข้อเข่าเฉยๆ ไม่ได้ต้องการการประคองสะบ้าด้วย ในตอนสุดท้ายผู้ป่วยเฉลยว่าซื้อแบบที่ 3 มาใช้สักพักใหญ่ๆแล้ว

ภาพ knee sleeve (ภาพจาก lazada)

ภาพ knee support with opned patellar (ภาพจาก lazada)

ภาพ elastic bandage (ภาพจาก https://curovate.com/)

ประสบการณ์ที่เล่ามาในบทความนี้เป็นการแก้ปัญหาระยะสั้นให้กับผู้ป่วยไปก่อน ส่วนปัญหาระยะยาวน่าจะต้องเป็นการเปลี่ยนข้อเข่าแล้วค่อยมาทำกายภาพบำบัดอีกที

ภาพข้อเข่าปกติ ข้อเข่าเสื่อม และข้อเข่าเทียม จากซ้ายไปขวา
(ภาพจาก https://www.advancedptinpa.com/)